Plasma- en LCD televisies

Je staat op het punt een nieuwe plasma- of lcd televisie te kopen maar je weet eigenlijk niet goed waar je op moet letten. Resolutie, HDMI, Progressive of HD Ready: wat moet je ermee?! In dat geval ben je op de goede plek beland. Laat je niet langer misleiden door allerlei vage marketingleuzen! Deze koopgids voorziet je van de kennis die je nodig hebt om een goede overwogen keuze te maken die gebaseerd is op je eigen situatie.

Doel en budget

Allereerst moet je bepalen hoeveel je eigenlijk wilt uitgeven aan je flatscreentelevisie: kun je je een prijzig exemplaar veroorloven of moet je een beetje op de centen letten? Daarnaast is het belangrijk dat je duidelijk weet waarvoor je de nieuwe flatscreentelevisie wilt gebruiken. Als je alleen je dagelijkse soaps wilt volgen, heb je een minder geavanceerd apparaat nodig dan wanneer je de televisie ook wilt gebruiken om er computergames op te spelen. Aan de hand van je gebruiksdoelen kun je bepalen welke technologieën nuttig voor je zijn, en dus of het zin heeft om daar geld aan uit te geven.

Als je eenmaal weet wat je budget is en ook duidelijk hebt voor welke doeleinden jij je flatscreentelevisie wilt gebruiken, dan kun je hier beginnen met het vergelijken van plasma- en LCD televisies.

Pixels

Ieder scherm is opgebouwd uit een groot aantal punten (pixels) die bij elkaar samen een beeld weergeven: alles wat op een scherm te zien is bestaat dus uit een samenstelling. Pixels kennen verder geen voorgeschreven vaste grootte: een scherm van 42 inch zou dus evenveel pixels kunnen bevatten als een scherm met van 32 inch. Het totaal aantal pixels op een scherm bepaalt uiteindelijk de maximale resolutie van het scherm en daarmee ook de maximale scherpte van het beeld.

Resolutie

De resolutie van een scherm wordt altijd weergegeven met het aantal horizontale- en verticale beeldlijnen. Een resolutie van 1280x720 betekent dus dat het scherm over de horizontale breedte 1280 pixels bevat en over de verticale lengte 1024 pixels. Daarmee telt het scherm dus in totaal 921,600 pixels (immers: 1280x720 = 921,600). Tegenwoordig kan je een resolutie van 1280x720 wel als de minimale vereiste zien: hiermee is het toestel "HD Ready".

Een voorbeeld

Hieronder staan twee flatscreentelevisies die precies dezelfde afbeelding laten zien. Je ziet een duidelijk verschil in beeldkwaliteit, dit komt door de resolutie (en dus het totaal aantal pixels!) van de flatscreentelevisies. Ter ondersteuning van dit voorbeeld zal het verschil worden overdreven.


De linker flatscreentelevisie toont het beeld met een resolutie van 1920x1080. Zoals je kunt zien is het beeld scherp en is er geen verlies van detail. De rechter flatscreentelevisie heeft slechts een resolutie van 320x240: het beeld is onscherp omdat er dus veel minder pixels zijn die het beeld kunnen weergeven. Het beeld bevat daardoor veel minder detail.

HDTV

HDTV staat voor High Definition Television en is televisie in een hoge resolutie. Simpel gezegd staat het dus voor televisie met meer detail en scherpte. Dit komt doordat het beeldsignaal van HDTV minstens 720 verticale beeldlijnen bevat, en in sommige gevallen 1080 verticale beeldlijnen. Ter vergelijking: analoge televisie (de oude PAL-norm) bevat ‘slechts’ 576 verticale beeldlijnen.

Interlaced en Progressive

Binnen deze HDTV techniek bestaat er nog het onderscheid tussen Interlaced- en Progressive beelden. Interlaced betekent dat eerst alle even, en daarna de oneven beeldlijnen op het scherm worden weergeven. Op deze manier hoeft het beeldsignaal dus minder informatie te bevatten maar besef wel dat hiermee detail verloren gaat. Progressive daarentegen ververst de beeldlijnen allemaal tegelijkertijd op het scherm. Van deze twee technieken is het logischerwijs de progressive methode die de betere beeldkwaliteit geeft. Interlaced en Progressive worden in de terminologie aangeduid met een ‘i’ voor Interlaced en een ‘p’ voor Progressive, Deze letters staan doorgaans achter het aantal beeldlijnen. Als dit bij je eventuele aanschaf niet vermeld staat is kan het dus de moeite waard zijn om dit uit te zoeken.

'HD Ready’, 'HD Ready 1080p’ en ‘Full HD 1080’

	Het HD Ready logo geeft aan dat een flatscreentelevisie het HDTV beeldsignaal kan weergeven. Het wil hier echter niet zeggen dat het beeld wordt getoond op de volledige HD resolutie (1920x1080): het kan dus zijn dat de flatscreen televisie bijvoorbeeld een 1080p beeldsignaal omvormt naar 720p. Voor jou als kijker betekent dit
	Het HD Ready 1080p logo vertelt dat een flatscreentelevisie het HDTV beeldsignaal op de volledige HD resolutie progressive kan weergeven (1920x1080).
	Het Full HD 1080 logo geeft aan dat een flatscreentelevisie het HDTV beeldsignaal op de volledige HD resolutie kan weergeven (1920x1080).

Is enkel dit dan bepalend voor de resolutie, scherpte en detail van het beeld? Het antwoord is ‘Nee‘: het binnenkomend beeldsignaal ligt aan de grondslag van het resultaat op het beeld! Dat wilt zeggen dat er dus meer nodig is dan enkel een goede flatscreen televisie met Full HD ondersteuning. Bronnen die je flatscreen televisie kunnen voorzien van een HDTV beeldsignaal zijn onder andere een Blu-Ray speler en diverse gameconsoles. Let op: de reguliere DVD-speler hoort hier niet bij!

Behalve de zojuist genoemde multimediatoepassingen is er natuurlijk ook nog digitale televisie als bron voor een HDTV beeldsignaal. Hoewel steeds meer mensen hierop overstappen kijkt de overgrote meerderheid van Nederland nog steeds via de kabel (analoge televisie): de zogeheten PAL-norm. Een standaard die jaren geleden is ontwikkeld op het moment dat iedereen nog relatief kleine televisies had met bolle schermen en de welbekende kast erachter (de CRT-televisie). Je kan je dus voorstellen dat deze oude PAL-norm niet is geoptimaliseerd voor deze generatie LCD- en Plasma flatscreen televisies met de huidige grootte van de beeldschermen.

Bedenk je daarom eerst goed hoe vaak je gebruikt wilt gaan maken van digitale televisie of een andere bron van HDTV. De combinatie van een groot schermdiagonaal en analoge televisiekan teleurstellend zijn!

Grootte van het scherm en kijkafstand

Voor het bepalen van de kijkafstand is er een simpele regel, deze is namelijk afhankelijk van de grootte van het scherm. Om de kijkafstand te bepalen moet je het aantal inch van het scherm te nemen en dat getal vermenigvuldigen met tien. Het getal dat hier uit komt is de optimale kijkafstand in centimeters. Voorbeeld: een scherm van 32 inch heeft als optimale kijkafstand 320 cm (immers: 32 x 10 = 320). Zit je een meter of vier van het scherm af, dan zou een schermdiagonaal van 42 inch het beste bij je passen.

LCD of Plasma?

Tegenwoordig heb je als consument de keus uit twee soorten flatscreen televisies: LCD (Liquid Crystal Display) en Plasma. Hoewel je als kijker nauwelijks het verschil zal merken tussen de twee technologieën zit er in de techniek een wereld van verschil, beide met hun eigen voor- en nadelen:

Hardware en Software (beeldverbetering)

Wat heel vaak wordt vergeten is dat de software die de fabrikanten gebruiken enorm van invloed kan zijn op de kwaliteit van de flatscreen televisie. Het is namelijk zo dat er wereldwijd maar een klein aantal producenten zijn van schermen (panels), deze worden dan ook door meerdere flatscreen televisie fabrikanten gebruikt in hun eigen toestellen.

De software daarentegen ontwikkelen de fabrikanten zelf, het is dus hier waar het grote verschil zit tussen de verschillende merken. Veel fabrikanten geven jaarlijks een nieuwe serie uit waar niet alleen de hardware wordt geüpdate maar ook de software. Het kan daarom toch lonend zijn om een recentere televisie te kopen, in plaats van een oudere (maar wellicht goedkopere) televisie met dezelfde hardware specificaties.

HDMI aansluiting

HDMI staat voor High Definition Multimedia Interface en werd in 2002 door een groep vooraanstaande elektronicafabrikanten ontwikkeld.

Met HDMI breng je zowel audio- als videosignalen in een ongecomprimeerde, digitale vorm over op je televisie. Hierdoor is dus een Full HD 1024p-weergave mogelijk. HDMI dan ook het nieuwe, digitale alternatief voor de traditionele, analoge aansluiting, de SCART-kabel. HDMI is op vrijwel iedere nieuwe televisie en mediabron (zoals een Blu-Ray speler of een Playstation 3) te vinden.

Je kunt een HDMI-aansluiting op je televisie verder ook gebruiken om je laptop of computer erop aan te sluiten. De meeste nieuwere laptops en computers hebben namelijk een DVI- (Digital Visual Interface) of mini-DVI uitgang. Met behulp van een converter kun je de computer hierop aansluiten. Handig voor het kijken van films en streaming media, het geven van presentaties of het spelen van games.

De HDMI-standaard is beschikbaar in verschillende versies. Momenteel is HDMI 1.3c de meest recente standaard.

Helderheid

De helderheid of lichtsterkte van een scherm wordt uitgedrukt in cd/m2, ofwel candela per vierkante meter. Een gloeilamp van 100 watt heeft een lichtsterkte van ongeveer 120 candela.
Hoe hoger de lichtsterkte, hoe helderder het scherm. Hier geldt dus, hoe meer cd/m2 hoe beter.

Contrast ratio

De contrast ratio geeft de verhouding aan tussen het aantal stappen die mogelijk zijn tussen de "kleuren" wit en zwart. Een waarde van 400:1 geeft aan dat het verloop van wit naar zwart in 400 stapjes weergegeven wordt. Ook hier geldt weer: hoe hoger de contrast ratio, hoe beter.

Responstijd

De responstijd van een scherm is de tijd die nodig is voor de beeldpunten een volledige ‘cyclus’ te doorlopen. De snelheid wordt aangegeven in milliseconde (ms). Hoe korter de responstijd is, hoe beter het scherm om kan gaan met snel veranderende beelden. Een lage ‘ms’ waarde kan vooral lonend zijn bij het spelen van spellen.

Frequentie

De frequentie (in Hz) geeft aan hoe vaak het beeld per seconde wordt ververst. Een frequentie van 50 Hz betekend dus dat het beeld elke seconde 50 keer wordt ververst. Andere gangbare frequenties zijn 100Hz, 60Hz en 24 Hz. Sindskort zijn er ook 200Hz schermen beschikbaar, schermen die deze frequentie ondersteunen adverteren dan ook vaak met ‘200Hz technologie’.

Leuk om te weten is dat bioscoop films worden opgenomen in 24Hz, dus met 24 beelden per seconde. Normale televisies en DVD spelen deze films af op 25Hz, zodat de film net iets sneller wordt afgespeeld. Wil je de echt authentieke bioscoop ervaring, dan moet je zorgen dat je (Blu-ray) DVD speler en je scherm 24Hz (ook wel 24p) ondersteunen.

Andere aansluitingen

Wil je binnenkort overstappen op digitale televisie maar wil je geen extra kastje? Tegenwoordig zijn er ook flatscreen televisies met een ingebouwde tuner die dat kastje overbodig maken! Let hiervoor op of de flatscreen televisie al dan niet een DVB-C, -S of -T aansluiting heeft.

Meer over Plasma- en LCD televisies

• Vergelijk actuele Plasma- en LCD televisies en prijzen »
• Stel een vraag over Plasma- en LCD televisies »